Δημήτρης Κοντοδήμος
Not to Touch the Earth, Not to See the Sun (2026)
Ιμάντας πρόσδεσης, πλαστική καρέκλα
Διαστάσεις μεταβλητές
Οθωνοί, 2026
Το 1968, ο Τζιμ Μόρισον δανείστηκε δύο φράσεις από τον πίνακα περιεχομένων του βιβλίου The Golden Bough του James George Frazer. Οι φράσεις προέρχονταν από το κεφάλαιο LX, με τίτλο «Between Heaven and Earth»: η πρώτη υποενότητα είχε τον τίτλο Not to Touch the Earth και η δεύτερη Not to See the Sun. Στο έργο του Frazer, οι φράσεις αυτές αναφέρονται σε αρχαία ταμπού που επιβάλλονταν σε βασιλείς, ιερείς και άλλα ιερά πρόσωπα, μορφές των οποίων η δύναμη θεωρούνταν τόσο απόλυτη και τόσο επικίνδυνη, ώστε κάθε επαφή με τον κοινό κόσμο έπρεπε να αποφεύγεται. Δεν επιτρεπόταν να πατούν στη γη. Δεν επιτρεπόταν να αντικρίζουν τον ήλιο.
Αιωρούμενοι ανάμεσα στον ουρανό και τη γη, βρίσκονταν σε μια διαρκή κατάσταση μεταιχμίου, χωρίς να ανήκουν πλήρως ούτε σε αυτόν ούτε στον άλλο κόσμο.
Στο έργο αυτό, τρία φαινομενικά ασύνδετα αντικείμενα συνθέτουν μια ενιαία, αδιαίρετη εικόνα της επιθυμίας για φυγή. Μια καρέκλα στραμμένη προς τη δύση συγκρατείται από έναν ιμάντα δεμένο γύρω από τον κυλινδρικό κορμό του παλιού ανεμόμυλου. Αυτό που βλέπουμε δεν είναι ένας μηχανισμός συγκράτησης, αλλά η ορατή μορφή μιας έντασης που δεν επιλύεται. Η επιθυμία για φυγή και η αδυναμία της επίτευξής της συνυπάρχουν στην ίδια χειρονομία.
Το έργο Not to Touch the Earth, Not to See the Sun συνθέτει μια οπτική αφήγηση για τον φορτισμένο χώρο ανάμεσα στην παραμονή και τη φυγή, μια συνθήκη που έχει διαμορφώσει διαχρονικά την ταυτότητα των Οθωνών.
West/End (For those who made it this far)
Ξύλινα πάνελ, λευκό χρώμα
2,5μ x 2,5μ x 1,25μ
Οθωνοί, 2026
Με αφορμή την αρχαία ονομασία του νησιού των Οθωνών, Ὀθρωνός (δλδ. ο Θρόνος), η εγκατάσταση μιας εξέδρας τεσσάρων επιπέδων δημιουργεί έναν τόπο συλλογικής παρουσίας στο δυτικότερο άκρο του νησιού. Αυτός ο κοινός θρόνος, στραμμένος προς τη Δύση, αντικρίζει έναν ορίζοντα που φέρει τόσο γεωγραφική όσο και συμβολική σημασία.
Η ετυμολογία της λέξης «Δύση», που προέρχεται από το αρχαίο ρήμα δύω, περιγράφει το βύθισμα ή την κατάδυση του ήλιου στον ορίζοντα. Καθώς το φως του ήλιου υποχωρεί και ακολουθεί το σκοτάδι, η Δύση λαμβάνει τη μεταφορική σημασία του τέλους. Το έργο κατοικεί στη συνάντηση κατεύθυνσης και τέλους. Η θέα προς τη δύση, σε αυτό το σημείο του νησιού, αποκαλύπτει την αντιπαράθεση με το τέλος της στεριάς, το όριο του τοπίου και αντιλήψεις περί του ανήκειν.
Για τους ανθρώπους που στέκονται σε ένα σύνορο, η Δύση υπήρξε περισσότερο ως μια υπόσχεση και λιγότερο ως ένα σημείο του ορίζοντα. Στη συλλογική φαντασία, η Δύση δημιουργεί μια κατεύθυνση σωτηρίας· να αφήσεις την Ανατολή, να διασχίσεις τη θάλασσα, αναζητώντας ασφάλεια και ευημερία.
Το γλυπτό West/End (For those who made it this far) παρατηρεί αυτόν τον ορίζοντα, όχι μόνο ως γεωγραφικό αλλά και ως ιδεολογικό κατώφλι. Η Δυση στην οποία στρέφεται δεν αποτελεί απλώς μια κατεύθυνση, αλλά ένα πολιτικό φαντασιακό· έναν προορισμό που έχει διαμορφώσει μετακινήσεις πληθυσμών, έχει νομιμοποιήσει σύνορα και έχει συντηρήσει άνισες γεωγραφίες ελπίδας. Αντί να εξυμνεί αυτόν τον ορίζοντα, το έργο επιμένει να τον κατοικεί, διερευνώντας τι σημαίνει να στρέφεται κανείς προς, να βρίσκεται μέσα σε και να φυλάσσει μια υπόσχεση που ποτέ δεν υπήρξε εξίσου διαθέσιμη για όλους.
Δημήτρης Κοντοδήμος (@dim_kontodimos)